Finansal Planlama Nedir? Nasıl Yapılır?

Finansal planlama, hem yatırım süreçlerini iyileştirmek hem de birikimleri bilinçli bir şekilde yönetmek için tercih edilir. Bu süreç, gelecekteki olası harcamaları ve gelirleri erkenden öngörmeye yardımcı olarak belirsizliği azaltabilir. Aynı zamanda, finansal planlama ile para, zaman ve emek gibi değerli kaynaklar etkili bir şekilde yönetilebilir. Bu yazımızda, ‘’Finansal planlama nedir?’’ sorusunu sizler için cevaplandırıyoruz.

Finansal Planlama Nedir?

‘’Finansal planlama nedir?’’ sorusunun cevabı, hem bireylerin hem de işletmelerin mali hedefleri ile bağlantılıdır. Bireyler ve kurumlar, finansal planlama aracılığıyla mali durumlarını analiz ederler. Bu analiz doğrultusunda, gelecekte finansal hedeflere ulaşmak için bir yol haritası çıkarılır.

Finansal planlama, geliri, gideri ve birikimleri kapsar. Bu süreç, temelde ‘’Elde ne var?’’, ‘’Nereye ne kadar harcanıyor?’’ ve ‘’Gelecekte ne kadar paraya ihtiyaç olacak?’’ gibi soruların cevaplandırılmasını içerir. Borç yönetiminden acil durum fonu oluşturmaya kadar pek çok eylem finansal planlamanın bir parçasıdır.

Bu süreç, bireysel/kurumsal ihtiyaç ve istekler doğrultusunda uygulanır. Her insan ve işletme farklı finansal hedeflere sahip olduğu için süreci belirli hedeflere odaklı bir biçimde şekillendirmek faydalı olabilir. Bununla birlikte, bu süreç esnasında esnekliğe de yer verilebilir; piyasa koşulları ve kişisel durumlar değiştiğinde finansal plan müdahale edilebilir ve güncellenebilir olmalıdır.

Süreç esnasında bütünsel yaklaşım da ön plana çıkar. Bu yaklaşım, gelir ve giderleri düşünmekle birlikte borçları, vergileri ve riskleri de değerlendirir. Aynı zamanda, finansal planı tahmin ve duygulardan ziyade gerçek piyasa verileriyle kurgulamak da önem taşır.

Etkili Bir Finansal Plan Nasıl Oluşturulur?

Etkili bir finansal plan oluşturmak için aşağıdaki adımlar takip edilebilir:

• Mevcut mali durumu tespit etmek: İlk aşamada aylık net gelir, sabit giderler, değişken giderler, varlıklar ve borçlar belirlenir. Bunlara ek olarak, bu aşamada kenardaki nakit para da göz önünde bulundurulabilir. Bu ögeler yazılı bir liste haline getirilerek mevcut finansal durum somutlaştırılabilir.
• Somut hedefler belirlemek: Mevcut durumun farkına varıldıktan sonra, gelecek için finansal hedefler koyulabilir. Bu aşamada genel hedefler yerine net ve tarihli hedefler belirlemek faydalı olabilir. Örneğin, ‘’Para biriktireceğim.’’ hedefi yerine ‘’İki yıl içinde 200.000 TL biriktireceğim.’’ gibi bir hedef tercih edilebilir. Hedefler kısa, orta ve uzun vadeli olmak üzere üç kategoriye ayrılabilir.
• Acil durum fonu ayırmak: Çeşitli durumlar finansal plan üzerinde etkili olabileceği için olası bozulmalara karşı hazırlıklı olmak önemli bir rol oynar. İş kaybı veya sağlık problemi gibi beklenmedik masraflara karşı kenara 3-6 aylık gider kadar nakit ayırmak etkili olabilir. Bu nakit, finansal planın sigortası gibi işleyebilir.
• Bütçe disiplini kurmak: Finansal planlama yaparken geliri önceliklendirmek değerlendirilebilir. Zorunlu giderler ve birikimler gelirden ayrıldıktan sonra kalan kısımla yaşam standartları belirlenebilir. Harcamalar gelire göre değil de finansal hedeflere göre yapılabilir. Bu aşama aracılığıyla, uygun bir gelir-gider dengesi kurulabilir.
• Yatırım yapmak ve düzenli takip etmek: Son aşamada bireysel risk toleransına göre uygun yatırım araçları seçilebilir. Yatırım yapmaya ek olarak, finansal plan düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Finansal Planlama Yöntemleri ve Çeşitleri

Finansal planlama yöntemleri arasında nakit akış yönetimi, yatırım yönetimi, risk yönetimi ve bütçeleme gibi uygulamalar bulunur. Nakit akış yönetimi, gelir ve giderlerin zamanlamasını ayarlayarak nakit sıkışıklığını önleyebilir. Yatırım yönetimi ise sermayeyi gelecek hedefleriyle uyuşan yatırım araçlarına dağıtarak paranın değerini korumaya yardımcı olabilir. Risk yönetimi de sigorta ve acil durum fonu ile beklenmedik mali kayıplara karşı önlem almayı sağlayabilir. Bütçeleme ise belirli bir dönem için harcama sınırlarını ve tasarruf hedeflerini belirleme yöntemidir. Farklı finansal planlama yöntemleri, farklı bireysel ve kurumsal hedeflere hizmet eder.

Finansal planlama çeşitleri, süre açısından birbirinden ayrılabilir. Kısa vadeli planlama, 1 yıl gibi bir dönemi kapsayabilir. Bu planlama çeşidi, genellikle işletmenin veya bireyin günlük nakit akışına, fatura ödemelerine ve acil ihtiyaçlarını yönetmeye odaklanır. Uzun vadeli planlama ise en az 2 yıllık stratejik hedefleri kapsar. Yeni yatırımlar ve emeklilik planı gibi hedefler, bu planlamanın kapsamına girer. Bireyler ve kurumlar, hedef sürelerine göre finansal planlama çeşitleri arasından seçim yapabilirler.

Finansal Planlama Örnekleri

Finansal planlama örnekleri, bireysel ve kurumsal olmak üzere ikiye ayrılabilir. Bireysel planlama, emeklilik planı, borç yönetimi ve eğitim fonu oluşturma gibi durumlara yoğunlaşabilir. Kurumsal planlama ise gelir büyümesi, maliyetin azaltılması ve yeni pazarlara açılma gibi hedefleri merkeze yerleştirebilir. Finansal planlama örnekleri üzerinden çıkarım yapılırken planın bir bireye mi yoksa bir işletmeye mi ait olduğuna dikkat etmek önem taşır. Konuyu daha net hale getirmek için, biri bireysel, diğeri ise kurumsal finansal planlamaya ait iki örnek üzerinden ilerleyelim:

• Bireysel planlama örneği: Beş yıl sonra kendi girişimini kurmak isteyen bir şirket çalışanının aylık 50.000 TL geliri, 35.000 TL gideri ve 100.000 TL birikimi var. Bu çalışan, beş yılın sonunda 1.500.000 TL’lik bir sermayeye ulaşmak istiyor. Çalışanın finansal planı, aylık harcamaları %10 oranında azaltarak tasarrufu artırmayı içeriyor. Bununla birlikte, planda harcamalardan kısılmasıyla elde kalan paranın uygun yatırım araçlarına yönlendirilmesi de bulunuyor. Bu plan, tasarruf ve birikimle hedef fonu oluşturmaya odaklanıyor.
• Kurumsal planlama örneği: Yeni bir üretim hattı kurarak kapasitesini artırmak isteyen bir firmanın mevcut durumu yıllık 10.000.000 TL ciroyu ve %15’lik kar marjını yansıtıyor. Bu firma, bir yıl içinde üretim kapasitesini %30 oranında artıracak bir yatırım yapmayı hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda, yatırım için gerekli olan 2.000.000 TL’nin 1.000.000 TL’si kardan ve kalanı da düşük faizli yatırım kredisinden karşılanıyor. Satışların hedeflenen %30 artış yerine %10’da kalması durumunda kredinin nasıl ödeneceğine dair ikinci bir plan oluşturuluyor. Aynı zamanda, yatırım teşvik belgelerinden yararlanarak vergi yükünü hafifletmek de finansal planda yer alıyor. Bu örnek, yatırım verimliliği ve borç-öz kaynak dengesine yoğunlaşıyor.

Hem bireyler hem de kurumlar doğru stratejilerle kaynaklarını yöneterek finansal özgürlüğe ve gelecek hedeflerine ulaşabilirler. Veriye dayalı finansal plan aracılığıyla, etkili bir şekilde birikim yapılabilir ve mali kayıpların önüne geçilebilir.

İçeriği paylaşmak ister misiniz?