g

Gayrinakdi Kredi Nedir, Türleri Nelerdir?​

Genel Bilgiler

Gayrinakdi Kredi Nedir, Türleri Nelerdir?

Gayrinakdi kredi; bankaların müşterilerine doğrudan nakit para vermek yerine, onların üçüncü şahıslara karşı üstlendikleri bir taahhüdü (işi yapma, borcu ödeme, malı teslim etme vb.) yerine getireceklerini kendi ticari itibarları ve mali güçleriyle garanti ettikleri bir kredi türüdür.

İşletmeler büyürken ihalelere katılmak, yurt dışından mal ithal etmek veya büyük projelerde karşı tarafa güven vermek istediklerinde devreye giren bu sistem, firmaların kasalarından nakit çıkışı yapmadan büyük ticari fırsatları yakalamalarını sağlar. Başlıca türleri arasında teminat mektupları, akreditifler, kabul kredileri ve aval/cirolar yer alan bu finansal araç, işletmelerin nakit akışını sıkıştırmadan ticaret hacimlerini büyütmelerine ve küresel pazarda dahi sağlam zeminlerde iş yapmalarına olanak tanır.

Gayrinakdi Kredi Nedir, Ne İşe Yarar?

Gayrinakdi kredi, bankanın müşterisi adına üçüncü tarafa ödeme veya yükümlülük garantisi verdiği kredi türüdür. Gayrinakdi kategorisinde yer alan kredilerde, banka müşterisine doğrudan nakit ödeme yapmaz. Yani işletme, gayrinakdi kredi ile kasasına nakit akışı sağlamak yerine sahip olduğu itibarı ve arkasına aldığı mali gücü göstererek bir taahhüdünü güvence altına alabilir.

Gayrinakdi kredilerde banka, şartlı bir yükümlülük üstlenir. Müşteri taahhüdünü yerine getirdiği sürece, bankanın üçüncü tarafa herhangi bir ödeme yapmasına gerek kalmaz. Yalnızca sağladığı garantinin karşılığı olarak müşterisinden belirli oranda komisyon alır. Ancak müşterinin taahhüdünü yerine getirememesi halinde bankanın karşı tarafa ödeme yapması zorunluluğu ortaya çıkar. Üçüncü tarafa yaptığı ödemenin ardından banka, bu tutarı müşterisinden tahsil eder.

Gayrinakdi kredinin temel işlevi, ticari ilişki içerisindeki veya ticari ilişkiye girmek üzere olan taraflar arasında güven oluşumunu sağlamaktır. Bankanın garantörlüğü altında anlaşmaların güvenli biçimde ilerlemesi mümkün hale gelir. Özellikle birbirini yeterince tanımayan firmalar, ticaret yaparken bankanın güvencesiyle itibarlarını güçlendirebilir. Benzer fayda, kamu ihalelerine katılım ve uluslararası pazarlarda alım-satım süreçlerinde de ortaya çıkar.

Gayrinakdi Kredi Türleri Nelerdir?

Gayrinakdi krediler, kullanım amacına ve sağlanan garantinin niteliğine göre farklı türlere ayrılır:

  • Teminat Mektubu: İşletmeler tarafından en sık kullanılan gayrinakdi kredi türüdür. Banka, müşterisinin bir işi belirlenen koşullarda ve sürede yerine getireceğine dair karşı tarafa güvence verir. Teminat mektubu; ihalelere katılım, geçici ve kesin teminatlar, avans garantileri, sözleşmeden doğan yükümlülüklerin güvence altına alınması gibi nedenlerle sıkça kullanılır.
  • Akreditif: Uluslararası ticaret süreçlerinde tercih edilen ödeme ve güvence yöntemidir. Akreditif, banka tarafından alıcının talebi üzerine oluşturulur. Sağlanan güvence, belirlenen koşulların eksiksiz sağlanması koşulu ile satıcıya ödeme yapılacağını taahhüt eder. Böylece ihracatçı ödemesini güvence altına alırken ithalatçı malın koşullara uygun sevk edilmesini garantiler.
  • Aval ve Kabul Kredileri: Bir poliçe veya bononun banka tarafından kabul edilmesi yoluyla sağlanan kredilerdir. Bu kategoride yer alan krediler ayrıca poliçeye veya bonoya aval verilmesiyle de sağlanabilir. Bankanın senedi imzalaması, ödeme garantisi verdiğini ifade eder. Banka tarafından senedinin imzalanması, vadeli ticari işlemlerde değerinin ve güvenilirliğinin artmasını mümkün kılar.
  • Referans ve Harici Garanti Mektupları: Banka, talep edilmesi halinde ve yeterli koşullar mevcutsa, müşterisinin mali durumu ve ticari itibarı hakkında üçüncü taraflara bilgi sunabilir. Bankanın resmi evrak aracılığıyla sağladığı bilgiler, güvence niteliği taşır. Yabancı bankalar aracılığıyla verilen kontrgarantiler de bu kapsamda değerlendirilir.

Gayrinakdi Kredinin Avantajları Nelerdir?

Gayrinakdi krediler, işletmelere gerek mali gerekse operasyonel açıdan önemli kolaylıklar sağlar:

  • Gayrinakdi kredi kullanımı ile elde edilen en önemli avantaj nakit çıkışı gerekliliğinin ortadan kalkmasıdır. İşletme, sermaye bağlama zorunluluğu olmadan büyük taahhütleri yüklenebilir.
  • Gayrinakdi krediler, işletmelere nakit akışını koruma olanağı tanır. Yani sermayeyi yormadan büyümek mümkün hale gelir.
  • Nakdi kredilerdeki faiz ödemesi gayrinakdi türdeşlerinde bulunmaz. Gayrinakdi kredi kullanan bir işletme, genelde yalnızca komisyon öder.
  • Banka fiilen ödeme yapmadığı sürece işletmenin faiz yükünü üstlenmesine gerek kalmaz. Böylece finansman maliyeti düşer.
  • Gayrinakdi krediler, işletmelerin ticari itibarını güçlendirir. Banka garantisi ile ticari faaliyetlere girişen işletme, karşı tarafa niyetini daha güvenilir biçimde sunabilir.
  • Banka ile kurulan ilişki, işletmenin finansal güvenilirliğini olumlu yönde etkiler. Sürecin olumlu şekilde sonlanması, gelecekteki finansman ihtiyaçlarının çözümlenmesinde kolaylık sağlar.

Gayrinakdi Kredinin İşletmeler İçin Kullanım Alanları

İşletmeler, birçok farklı nedenden dolayı gayrinakdi kredi kullanımına yönelebilir. Örneğin; kamu kurumlarının açtığı ihalelere katılma amacındaki işletmeler, geçici veya kesin teminat mektuplarına ihtiyaç duyar. Söz konusu mektuplar olmadan birçok ihale sürecine katılmak mümkün değildir.

Taahhüt ve inşaat sektörü özelinde, işin sözleşmeye uygun biçimde tamamlanacağını garanti etmek amacıyla çeşitli teminatlar yoğun biçimde kullanılır. İthalat ve ihracat faaliyetlerine yoğunlaşan işletmeler ise akreditif aracılığıyla uluslararası ticaret süreçlerini güven içerisinde yürütür. Gümrük işlemlerinde ortaya çıkan teminat gereksinimi, bankadan alınacak gayrinakdi kredi ile rahatlıkla çözümlenebilir.

Gayrinakdi kredi türleri ayrıca şu amaçlarla da kullanılır:

  • Kira sözleşmelerinde teminat verirken
  • Bayilik ve distribütörlük anlaşmalarının kurulumunda
  • Enerji ve doğalgaz tedariki gibi sürekli yükümlülük içeren sözleşmelerde

Gayrinakdi kredi çeşitleri, kullanım alanlarının genişliğinden dolayı işletmelerin günlük operasyonlarının değişmez parçası konumundadır.

Gayrinakdi Kredi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Gayrinakdi kredi başvuru süreci, temelde nakdi türdeşlerine benzer. İşletme, müşterisi olduğu veya çalışmak istediği banka ile iletişime geçerek ihtiyaç duyduğu kredi türünü ve tutarını belirtir. Banka, firmanın mali tablolarının yanı sıra ticari geçmişini ve ödeme gücünü değerlendirerek talebe cevap verir.

Değerlendirme sürecinde, işletmeden çoğunlukla bilanço, gelir tablosu, faaliyet belgesi, imza sirküleri gibi belgeler talep edilir. Banka, sunulan belgeler ve diğer finansal kayıtlar ışığında işletmenin risk seviyesini belirleyip bir limit tanımlar. Bu noktada ayrıca işletmeden teminat istenir. Teminat; nakit, gayrimenkul ipoteği, menkul kıymet veya kefalet biçiminde olabilir. Limit ve koşullar netleştiğinde, ihtiyaç duyulan gayrinakdi krediye dair evraklar düzenlenerek ilgili tarafa iletilir.

Başvuru aşamasında işletmenin ihtiyacını net biçimde tanımlaması, sürecin hızlanması açısından önemlidir.

Dilerseniz ticari krediler aracılığıyla işletmenizin finansal ihtiyaçlarına uygun çözümleri değerlendirebilirsiniz. Kişisel finansman ihtiyaçlarınız içinse bireysel krediler sayfasına göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Nakdi ve gayrinakdi kredi arasındaki fark nedir?

Gayrinakdi kredi ücreti nedir?

Çek, gayrinakdi bir kredi midir?