İçeriğe atla

Ürün ve Hizmet Ücretleri

Hesaplama Araçları Kampanyalar Şube & ATM EN

KAMPANYALAR

Avantajlı Faiz Oranları Oksijen Hesap'ta Arkadaşını Davet Et, 37.500 TL Nakit Ödül Kazanma Şansını Yakala! Hemen Odealı Olun, Hisse Senedi Komisyonunuzun 2.000 TL’si Bizden Olsun!
TÜM KAMPANYALAR
TR EN
ŞUBE&ATM
Hesaplama Araçları Kampanyalar Ürün ve Hizmet Ücretleri
MÜŞTERİ OL

Yatırım Fonu Nedir? Fon Yatırımı Nasıl Yapılır?​

Genel Bilgiler

Yatırım Fonu Nedir? Fon Yatırımı Nasıl Yapılır?

Enflasyon karşısında birikimlerin değerini korumak, en az tasarruf etmek kadar önemlidir. Ancak piyasa takibi ve analiz süreçleri zaman ve uzmanlık gerektirir. Yatırım fonları, bu noktada birikimlerinizi profesyonel yöneticilere emanet ederek yatırımlarınıza odaklanmanızı sağlayan araçlar olarak karşınıza çıkar. Küçük veya büyük ölçekli tüm yatırımcılar için erişilebilir olan bu sistem; piyasa karmaşasından uzak, profesyonel bir yatırım deneyimi sunar. Peki, yatırım fonu nedir ve nasıl çalışır?

Yatırım Fonu Nedir?

Finansal okuryazarlığın temel taşlarından biri olan yatırım fonu, yatırımcılardan toplanan birikimlerin profesyonel yöneticiler tarafından riskin dağıtılması ilkesiyle yönetildiği kolektif bir havuz sistemidir. Bu sistemde paranız; hisse senedi, tahvil veya altın gibi çeşitli araçlarda değerlendirilir. Böylece tek tek yatırım aracı seçmek yerine, profesyonel yönetim ve portföy çeşitliliği ile birikimlerinizi değerlendirebilirsiniz.

Fon Nedir?

Fon, inançlı mülkiyet esasına dayanan bir varlık yönetimidir. Yatırımcılar, fona yatırdıkları tutar karşılığında fonun portföyündeki haklarını temsil eden katılma payı alırlar. Bunu çeşitli varlıkların bulunduğu bir sepet olarak düşünebilirsiniz; sepetin tamamını almak yerine bütçeniz oranında bir paya sahip olursunuz.

Sepetin değeri arttıkça payınız da değerlenir. SPK denetiminde ve Takasbank güvencesinde saklanan bu yapı, riskin bölünmesini ve yatırımın güvenle saklanmasını sağlar.

Yatırım Fonu Nasıl Alınır?

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte fon yatırımı yapmak son derece kolaylaşmıştır. Eskiden şubelere gitmeyi gerektiren işlemler, artık mobil bankacılık uygulamaları üzerinden saniyeler içinde gerçekleştirilebilir. Yatırım fonu almak için izlemeniz gereken adımlar genellikle şöyledir:

  • Hesap açılışı: Öncelikle bir banka veya aracı kurum nezdinde vadesiz hesabınızın olması ve buna bağlı bir yatırım hesabı açtırmanız gerekir. Odeabank müşterileri, Odea mobil uygulaması veya İnternet Bankacılığı üzerinden saniyeler içinde yatırım hesaplarını aktif hale getirebilirler.
  • Fon Seçimi: Risk algınıza (temkinli, dengeli, agresif) ve vade beklentinize uygun fonları incelemelisiniz. Odeabank'ın sunduğu yatırım fonları seçenekleri arasından getiri potansiyeli ve risk yapısı size en uygun olanı seçebilirsiniz.
  • TEFAS platformu: Türkiye'de TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu) sayesinde, hesabınızın bulunduğu banka üzerinden diğer tüm portföy yönetim şirketlerinin fonlarını da alıp satabilirsiniz. Bu, yatırımcılara büyük bir ürün çeşitliliği sunar.
  • Alım emri: Almak istediğiniz fonu ve tutarı/adedi belirleyerek alım emri verebilirsiniz.

Yatırım Fonu Ne Zaman Alınır?

Yatırımcıların en çok merak ettiği konulardan biri fon ne zaman alınır sorusudur. Aslında yatırım fonları, piyasa açık olduğu sürece alınabilir. Ancak burada zamanlama kavramı iki farklı şekilde ele alınmalıdır:

Birincisi, piyasa zamanlamasıdır. Piyasaların düştüğü dönemler genellikle fonlara giriş yapmak için bir fırsat olarak görülür. Ancak piyasayı sürekli takip edemeyenler için en sağlıklı yöntemlerden biri, düzenli alım yapmaktır. Örneğin her ay maaşınızdan belirli bir tutarla düzenli fon alarak "maliyet ortalaması" yapabilir ve piyasadaki dalgalanmaların etkisini uzun vadede dengeleyebilirsiniz.

İkinci konuysa işlem saatleridir. Fon alım emirleri genellikle iş günlerinde 13:30'a kadar verildiğinde, o günün kapanış fiyatı veya ertesi günün fiyatı üzerinden işlem görür. 13:30'dan sonra verilen emirler ise genellikle bir sonraki iş günü verilmiş gibi kabul edilir. Bu nedenle, alım-satım yaparken fonun izahnamesindeki valör kurallarına dikkat etmek gerekir.

Yatırım Fonu Ne Zaman Hesaba Geçer?

Fon işlemlerinde valör yani işlem tarihi ile gerçekleşme tarihi arasındaki süre kavramı kritik öneme sahiptir. Banka fonu alım veya satım emri verdiğinizde para veya fon hemen hesabınıza geçmeyebilir.

  • Para piyasası fonları: Genellikle aynı gün (T+0) valörlüdür. Yani alım yaptığınızda anında portföyde görünür, sattığınızda para aynı gün hesabınıza geçer.
  • Hisse senedi ve değişken fonlar: Genellikle T+1 veya T+2 valörlüdür. Satış emri verdiğinizde nakdin hesabınıza geçmesi 1 veya 2 iş günü sürebilir. Yabancı hisse senedi içeren fonlarda bu süre 3 iş gününe (T+3) kadar çıkabilir.

Bu süreler, fonun içindeki varlıkların nakde dönüştürülme hızıyla ilgilidir. Acil nakit ihtiyacınız olabilecek tutarları likit fonlarda, uzun vadeli birikimlerinizi ise hisse veya değişken fonlarda değerlendirmek bu nedenle önemlidir.

Yatırım Fonu Türleri Nelerdir?

Yatırım fonları rehberi içindeki en önemli başlıklardan biri fon çeşitleridir. SPK düzenlemelerine göre fonlar, içerdikleri enstrümanların ağırlığına göre sınıflandırılır:

  • Para piyasası fonları: Düşük riskli, likiditesi yüksek fonlardır. Genellikle mevduat faizine alternatif olarak kısa vadeli park yeri olarak kullanılır.
  • Hisse senedi fonları: Portföyünün en az %80'i hisse senetlerinden oluşan fonlardır. Yüksek getiri potansiyeli sunar ancak piyasa dalgalanmalarından etkilenebilir, yani risk seviyesi daha yüksektir.
  • Borçlanma araçları fonları: Devlet tahvili, hazine bonosu veya özel sektör tahvillerine yatırım yapar. Orta risk grubundadır.
  • Kıymetli madenler fonları: Altın, gümüş gibi değerli madenlere endeksli fonlardır. Fiziksel saklama gereksinimi olmadan değerli madenlere yatırım yapmayı sağlar.
  • Karma ve değişken fonlar: İçeriğinde hisse, döviz ve faiz enstrümanlarını barındırabilen, piyasa koşullarına göre yöneticinin ağırlıkları değiştirebildiği esnek fonlardır.
  • Yabancı menkul kıymet fonları: Yurt dışı borsalarındaki şirketlere veya yabancı devlet tahvillerine yatırım yapma olanağı sunar.

Yatırım Fonu Vergisi Nasıl Ödenir?

Yatırım fonlarında vergilendirme, genellikle stopaj usulü ile yapılır. Yatırım fonu vergisi nasıl ödenir diye endişelenmenize gerek yoktur çünkü bu işlemi bankanız sizin adınıza otomatik olarak gerçekleştirir.

Siz fonu sattığınızda ana paradan değil, yalnızca elde ettiğiniz kâr(getiri) üzerinden %10 oranında stopaj kesilir ve kalan tutar net olarak hesabınıza yatar. Beyanname vermeniz gerekmez. Bazı dönemlerde veya bazı fon türlerinde, örneğin belirli şartları sağlayan hisse senedi fonlarında, %0 stopaj avantajı uygulanabilir. Bu durum, fon yatırımını diğer birçok yatırım aracına göre vergisel açıdan avantajlı veya pratik hale getirir.

Yatırım Fonlarının Avantajları Nelerdir?

Peki, fon yatırımı nedir ve neden tercih edilmelidir? İşte temel avantajları:

  • Profesyonel yönetim: Piyasa uzmanları portföyü sürekli izler ve yönetir.
  • Çeşitlendirme: Küçük tutarlarla bile birçok farklı şirkete veya araca yatırım yaparak riski dağıtabilirsiniz.
  • Likidite: İstediğiniz zaman fonlarınızı nakde çevirebilirsiniz.
  • Küçük tutarlarla yatırım: Büyük bir sermayeye ihtiyaç duymadan, küçük tutarlarla fon alarak yatırıma başlayabilirsiniz.
  • Şeffaflık: Fon fiyatları ve portföy dağılımları düzenli olarak KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu) üzerinden ilan edilir.