Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP)​

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP), Borsa İstanbul bünyesinde işlem gören türev ürün piyasasıdır. Yatırımcılar VİOP aracılığıyla endeks, döviz, emtia ve pay senedi gibi farklı dayanak varlıklara yönelik işlemler gerçekleştirebilir.

VİOP’ta işlemler, teminat mekanizması kapsamında vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri üzerinden gerçekleştirilir. Sözleşmelerin değeri, dayanak varlıkların piyasa hareketlerinden etkilenirken teminat gereksinimleri de piyasa koşullarına göre değişiklik gösterebilir.

Bireysel yatırımcılar, VİOP'ta aracı kurumlar üzerinden işlem yapabilir. Yatırım, sigorta şirketleri, emeklilik fonları ile bankalar ve diğer finans kuruluşları riskten korunmak amacıyla VİOP'ta işlemlere katılabilir.

VİOP işlemleri, yatırım hesabı üzerinden vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri aracılığıyla gerçekleştirilir. İşlem öncesinde ilgili sözleşmenin özellikleri ve teminat gereksinimleri değerlendirilerek pozisyon açılabilir.

Odeabank ve Tacirler Yatırım aracılığıyla kolayca VİOP hesabı açabilirsiniz. Bunun için dilerseniz dijital kanalları kullanabilir veya şubelerimize başvurabilirsiniz.

VİOP işlemlerinde teminat, yatırımcıların pozisyon açabilmesi için hesaplarında bulundurması gereken asgari tutarı ifade eder. Teminat gereksinimleri; işlem yapılan sözleşmenin özellikleri, dayanak varlık, piyasa koşulları ve volatilite gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Odeabank'ta bir yatırım hesabı açarak VİOP işlemleri gerçekleştirebilirsiniz. Hesap açılışıyla ilgili başvuruyu Odea mobil uygulaması veya İnternet Bankacılığı üzerinden dilediğiniz zaman yapabilirsiniz. Yatırım hesabınızı açtıktan sonra işlem yetkisi almanız ve teminat yatırmanız yeterlidir.

VİOP; sermaye piyasaları, döviz piyasaları ve emtia piyasalarına yönelik türev ürün işlemlerinin gerçekleştirilebildiği organize bir piyasadır. İşlem gören sözleşmeler, farklı yatırım ihtiyaçlarına ve risk yönetimi yaklaşımlarına cevap verebilecek çeşitlilik sunar.

BIST VİOP veri yayın paketleri, yatırımcıların piyasa verilerine erişimini kolaylaştırarak fiyat hareketlerini anlık takip etmelerine ve yatırım kararlarını daha etkin şekilde yönetmelerine yardımcı olur. İhtiyaca göre farklı içerik ve kapsam seçenekleri sunan veri yayın paketleri arasından tercih yapılabilir.

VİOP’ta risk yönetimi teminatlandırma sistemi üzerinden yürütülür. Yatırımcıların pozisyon açabilmeleri için ilgili sözleşme için belirlenen başlangıç teminatını yatırmaları gerekir. Teminat oranları; piyasa koşulları, volatilite düzeyi ve sözleşme özellikleri doğrultusunda belirlenir ve dönemsel olarak güncellenebilir.

VİOP’ta kaldıraç sistemi, yatırılan teminat tutarının üzerinde pozisyon alınabilmesine olanak tanır. Bu sayede yatırımcılar daha düşük bir teminatla daha yüksek işlem hacimlerine erişebilir. Kaldıraçlı işlemler, potansiyel getiri fırsatları sunarken aynı ölçüde risk de içerebilir.

VİOP’ta pozisyon kapatma işlemi, mevcut pozisyonun ters yönlü bir emir ile dengelenmesi esasına dayanır. Alım yönlü açılan pozisyonlar satış işlemiyle, satım yönlü açılan pozisyonlar ise alım işlemiyle kapatılabilir. İşlemler, yatırımcının tercih ettiği emir tipi doğrultusunda gerçekleştirilebilir.

VİOP işlemleri; piyasa, kaldıraç, likidite, vade, teminat ve dalgalanma riskleri içerebilir. Kaldıraç kullanımı, potansiyel getiri kadar risk seviyesini de artırabilir. Piyasa koşullarına bağlı olarak teminat tamamlama (margin call) gereksinimi doğabilir ve işlemler farklı fiyat seviyelerinden gerçekleşebilir.

VİOP işlemlerinden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, yatırımcı profiline ve yürürlükteki vergi düzenlemelerine bağlı olarak farklılık gösterebilir. Vergisel yükümlülükler hakkında güncel bilgiye ilgili mevzuat ve uzman görüşleri aracılığıyla ulaşabilirsiniz.

VİOP işlemlerine ilişkin vergisel uygulamalar yatırımcının profiline ve yürürlükteki mevzuata göre farklılık gösterebilir. Güncel vergilendirme esasları için ilgili mevzuatın takip edilmesi önerilir.

VİOP işlem saatleri, 09.15-18.15 arasıdır. 09.00-09.15 arasında yalnızca emir toplama ve sıralama işlemleri yapılır.

VİOP işlemlerinizi, Tacirler Mobil ve Tacirler online şubesi aracılığıyla gerçekleştirebilirsiniz.

VİOP piyasasının yönü; makroekonomik göstergeler, para politikaları ve küresel piyasalardaki gelişmelerden etkilenebilir. Faiz oranları, enflasyon, döviz kurları ve ekonomik büyüme verilerinin yanı sıra ilgili dayanak varlığa ilişkin arz-talep dengesi de fiyatlamalarda belirleyici rol oynayabilir. Ayrıca sektör ve şirket bazlı gelişmeler ile yatırımcı beklentileri de VİOP sözleşmelerinin değerini etkileyen unsurlar arasındadır.

VİOP’ta; endeks, döviz, emtia, hisse senedi, faiz ve ETF dayanak varlıklarına bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde işlem gerçekleştirilebilir. Yatırımcılar, beklenti ve stratejilerine uygun sözleşmeleri tercih ederek farklı piyasa koşullarında pozisyon alabilir.

Vadeli işlem sözleşmeleri taraflara belirli koşullarda alım veya satım yükümlülüğü getirirken, opsiyon sözleşmeleri alıcıya belirli bir tarihe kadar alım veya satım hakkı tanır. Bu nedenle iki ürün; risk profili, teminat yapısı ve kullanım amacı açısından birbirinden ayrılır.